شمس الدين محمد بن محمود آملي
388
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )
عمارت عالم است . و عمارت بيشتر در اقليم سيم و چهارم و پنجم واقعست و اقليم اول در طول ده هزار و دويست ميل است از جانب مشرق ابتدا كنند و به زمين چين و بعضى از بلاد جنوبى از هند و سند به طرف جنوبى از زمين حجاز و بيشتر بلاد يمن و حبشه بگذرد تا بمحيط غربى رسد . و اقليم دويم از بلاد چين ابتدا كنند و بمعظم بلاد هند و سند بگذرد تا به عما نرسد و همچنان بطايف و مكه و يثرب و قطع قلزم و نيل و زمين مغرب كند تا بمحيط رسد . و اقليم سيم از مشرق زمين ابتدا كند كه دار الملك اهل چين باشد در ميان مملكت هندوستان و مولتان كه از بلاد سند است بگذرد و زابل و كرمان و سيستان و فارس و اصفهان و اهواز و واسط و بصره و كوفه و بغداد هم درين اقليمند و همچنين حمص و دمشق و بيت المقدس و بعضى از زمين مصر كه آن دمياطست و اسكندريه و بلاد افريقيه تا بمحيط . و اقليم چهارم از شمال بلاد چين ابتدا كند و ببلاد تبت و ختا و كشمير و كابل و غور و اكثر بلاد خراسان و طبرستان و قومش و ديلم و اكثر بلاد عراق عجم و آذربايجان و موصل و ملطيه و حلب و انطاكيه و اراضى مغرب بگذرد تا بمحيط برسد و اقليم پنجم از اقصاى بلاد ترك ابتدا كند و بفرغانه و سمرقند و بخارا و خوارزم و ديار ارمن و ميافا رقين و ساحل بحر شام و بعضى از بلاد روم بگذرد تا بمحيط رسد و اقليم ششم از مشرق ابتدا كند و بميانه درياى جرجان و بعضى از روم و صقالبه و باب الابواب و شمال اندلس بگذرد تا بمحيط رسد و اقليم هفتم از مشرق ابتدا كند و بنهايات اتراك مشرق و بلاد ياجوج و ماجوج و كوههائى كه اتراك آن همچو وحوش باشد و بحر شام و صقالبه بگذرد تا بمحيط برسد و طول اين اقليم چهار هزار و هشتاد ميل است .